Czym jest gorset?
Gorset to odzież modelująca sylwetkę — zazwyczaj wzmocniona fiszbinami lub stalowymi spiralami — noszona na torsie w celu nadania mu pożądanego kształtu. Przez wieki gorset był odzwierciedleniem obowiązujących kanonów piękna, norm społecznych i pozycji kobiety. Dziś jest ikoną mody, elementem wyrazistych stylizacji i symbolem odzyskanej kobiecej suwerenności.
Początki: gorset w XV i XVI wieku
Prekursor gorsetu pojawił się w Europie już w XV wieku. Pierwsze sztywne elementy odzieży damskiej — "pary" lub "corps" — były wykonane ze wzmocnionego płótna i pełniły funkcję podstawy garderoby. W XVI wieku, na dworze Katarzyny Medycejskiej, zaczął się rozwijać gorset żelazny i z wielorybich fiszbin, który miał spłaszczać biust i modelować talię w kształt stożkowy.
XVIII wiek — złoty wiek gorsetu
W XVIII wieku gorset stał się obowiązkowym elementem stroju każdej kobiety, od chłopek po arystokratki. Modny kształt torsu wymagał wąskiej talii i wysoko uniesionego biustu. Gorsety sznurowane były z tyłu, a ciaśniejsze ich wiązanie powierzano pomocnicy lub mężowi.
Kobiety nosiły gorsety od wczesnych lat — małe dziewczynki już od 3–4 roku życia zakładały miękkie wersje modelujące. Efekty zdrowotne były druzgocące: deformacje żeber, problemy z oddychaniem, przemieszczenie narządów wewnętrznych. Niemniej gorset był wyznacznikiem statusu — kobiety niezamężne i nieszlachetnego urodzenia nosiły luźniejsze wersje lub w ogóle bez gorsetu.
XIX wiek — era wiktoriańska i ideał klepsydry
Wiek XIX to apogeum kultu ciasno sznurowanego gorsetu. Ideał sylwetki kobiecej — wąska talia, szerokie biodra, wyniosła postawa — wymagał gorsetu. Najbardziej radykalna praktyka epoki to "tight-lacing" (ciasne sznurowanie), które miało zmniejszyć talię do nienaturalnych rozmiarów. Rekordzistki chwaliły się talią 38–45 cm.
Gorset epoki wiktoriańskiej był długi, sięgał od biustu po biodra, wycinany na kształt klepsydry. Budowało go kilkanaście fiszbinów stalowych, tkanina bawełniana lub jedwabna i bogato zdobiony przód. Bogactwo zdobień — haftów, koronek, satynowych wstążek — odpowiadało pozycji społecznej właścicielki.
Przełom XIX i XX wieku — rewolucja
Na przełomie wieków pojawiły się pierwsze głosy krytyki wobec gorsetu. Lekarze alarmowali o jego zgubnym wpływie na zdrowie. Reformatorki stroju damskiego, jak ruch "Dress Reform" w Anglii, postulowały odejście od ciasnych gorsetów na rzecz odzieży nieskrępowanej.
Paul Poiret, francuski couturier, ogłosił w 1906 roku "wyzwolenie kobiety z gorsetu" i wprowadził luźne, niezobowiązujące linie. I choć jego słowa były nieco na wyrost (gorset nie zniknął z dnia na dzień), to zmiana zaczęła się nieodwracalnie.
XX wiek — gorset ustępuje biustonoszowi
Pierwsza wojna światowa przyspieszyła koniec ery tradycyjnego gorsetu — metal potrzebny był na froncie, kobiety pracowały fizycznie i potrzebowały swobody ruchów. Biustonosz, wynaleziony formalnie w roku 1914 (patent Mary Phelps Jacob), zaczął zastępować gorset jako element podtrzymujący biust.
Lata 20. XX wieku przyniosły rewolucję: kobieta bez talii, "la garçonne" — chłopczyca z płaskim biustem i krótką sukienką — nie potrzebowała gorsetu. Moda kompletnie zmieniła kierunek. Gorset przetrwał jako element korygujący podbrzusze u starszych dam, ale przestał być modą głównego nurtu.
XXI wiek — gorset jako fashion statement
Koniec XX wieku i początek XXI przyniosły niespodziewany powrót gorsetu — tym razem na własnych warunkach. Vivienne Westwood jako jedna z pierwszych uczyniła z niego ikonę buntu i seksualności. Jean Paul Gaultier, Madonna i jej kultowe stożkowe biusty z 1990 roku — gorset wrócił jako symbol siły i wolności, a nie ucisku.
Dziś gorset nosi się widocznie — do spodni, spódnic i jeansów. Trend "corset as outerwear" eksplodował w mediach społecznościowych, a co ważniejsze — gorset jest noszony dobrowolnie, jako wyraz stylu, a nie wymóg społeczny. Nowoczesne gorsety są wygodne, szyte na miarę lub w gotowych rozmiarach, dostosowane do krągłości i indywidualności każdej sylwetki.
Gorset dziś — modelowanie czy moda?
Współczesny gorset pełni dwie role. Po pierwsze — modeluje sylwetkę, podkreśla talię i unosi biust. Po drugie — jest elementem estetycznym, niezależnym od jego funkcji kształtującej. Można nosić gorset koronkowy jako top do jeansów, gorset satynowy pod marynarkę w stylu power dressing lub gorset balowy jako główny element wieczorowej stylizacji.
W naszym sklepie znajdziesz gorsety w każdym stylu — od romantycznych koronkowych, przez satynowe eleganckie, po skórzane i feministyczne. Każdy gorset opowiada historię — teraz Ty piszesz swój własny rozdział.